Sirküler

Özet: 31 Aralık 2020 tarihli 31351 sayılı Resmi Gazete’de (3. Mükerrer ) yayımlanan 2021/6 Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine
İlişkin Tebliğinde, birtakım metin eklemeleri yapılarak ve yine bazı ilgili maddeler eklenmiştir. Ayrıca dayanak kısmında yine
31.21.2020 günü yayımlanan yeni 3350 Sayılı İthalat Rejim Kararına dayanılarak hazırlanıldığı bildirilmiştir. 
 
2020 Yılı Tebliğ 2021 Yılı Tebliğ Değişiklikleri
 
GENELLEŞTİRİLMİŞ TERCİHLER SİSTEMİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(İTHALAT: 2020/6)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 20/12/1995 tarihli ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi
Kararında, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine (GTS) ilişkin tarife tavizlerinden yararlanan eşya ile ülkelerin belirlenmesine
esas teşkil eden hususları düzenler.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 445 inci maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine ve 20/12/1995 tarihli ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi
Kararının 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Temel ilkeler
MADDE 3 – (1) GTS, ülkemizin başta Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) olmak üzere uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak, İthalat
Rejimi Kararı eki II sayılı [93 üncü fasıl ve Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ürünleri hariç] ve III sayılı listelerde yer
alan eşya için tatbik edilmekte olup;
a) Gümrük vergisi tavizlerinin tek taraflı olması,
b) Tavizlerin verilişlerinin bağlayıcı olmaması,
c) Tercihlerin kısmen veya tümüyle kaldırılabilmesi,
ç) Tek taraflı veya uluslararası müzakereler sonucunda yapılacak en çok kayrılan ülke esasına dayalı tarife indirimlerini
engelleyici olmaması,
temel ilkelerine dayanmaktadır.
(2) GTS kapsamında tanınan tavizli tarifeler, İthalat Rejimi Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde GTS Ülkeleri
sütununa derç edilerek yürürlüğe konulmuştur. GTS’den yararlanacak G.Y.Ü., Ö.T.D.Ü. ve E.A.G.Ü.’ler sırasıyla İthalat Rejimi
Kararı EK:4A, EK:4B ve EK:4C’deki listelerde yer almaktadır. GTS kapsamında tercihli tarifeler, bu listelerde belirtilen ülkeler
menşeli eşyanın ithalatında uygulanır.
(3) GTS kapsamındaki ürün grubu listeleri G.Y.Ü. için İthalat Rejimi Kararı Ek:5’te, Ö.T.D.Ü. için Ek:6’da ve E.A.G.Ü. için ise
Ek:7’de yer almaktadır.
Tercihli tarife kapsamı eşya ve indirim oranları
MADDE 4 – (1) Taviz tanınan eşyalar hassaslık derecesine göre, İthalat Rejimi Kararı Ek: 5’te yer alan listede hassas ve hassas
olmayan olarak iki gruba ayrılır. Eşyanın ait olduğu hassaslık grubu değiştirilebilir.
(2) Hassas ürünlerde, maktu gümrük vergileri % 30 oranında azaltılmış, nispi gümrük vergileri ise İthalat Rejimi Kararı eki II ve
III sayılı listelerde Diğer Ülkeler (D.Ü.) sütununda belirtilen gümrük vergisi hadleri üzerinden 3,5 puan indirilmiştir. Ancak 50
ila 63 üncü fasıllar (bu fasıllar dahil) arasında yer alan hassas ürünlerde, İthalat Rejimi Kararı eki II sayılı listede D.Ü.
sütununda belirtilen gümrük vergisi hadleri üzerinden % 20 oranında indirim yapılmıştır. GTS kapsamında tanınan tercihli tarifenin
nihai oranı 1 inci ondalık sayıya yuvarlanmıştır.
 (3) Avrupa Birliği (AB)’nin yürürlükteki mevzuat hükümleri dikkate alınarak, bazı eşya için ikinci fıkrada belirtilen tavizlerden
daha düşük olan gümrük tarifeleri uygulanmıştır.
(4) Tercihli tarife uygulaması sonucunda nispi vergi oranlarının % 1 veya daha az olması, maktu vergilerin 2 Avro veya daha az
olması durumunda, G.Y.Ü. için gümrük vergileri askıya alınmıştır.
Hariç sektörler
MADDE 5 – (1) GTS kapsamı sektörler İthalat Rejimi Kararının Ek:5, Ek:6 ve Ek:7’sinde yer almaktadır. GTS’den sağlanan tercihli
tarifeler, İthalat Rejimi Kararı EK: 4A, EK:4B ve EK:4C’de belirtilen ilgili ülkeler itibarıyla hariç tutulan sektörler için
uygulanmaz.
Tavizlerin askıya alınması
MADDE 6 – (1) GTS kapsamında sağlanan tavizler;
a) Temel insan ve işçi hakları ile çevreye ilişkin uluslararası sözleşmelerde belirlenen prensiplerin ciddi ve sistematik bir
şekilde ihlal edilmesi,
b) Türkiye sanayisi üzerinde olumsuz etki yapan haksız ticari uygulamalar,
c) Menşe kurallarının sistematik bir biçimde ihlal edilmesi,
ç) DTÖ tarafından haksız ticari uygulamaların tespit edilmesi,
d) GB’nin etkin işleyişine zarar verecek şekilde trafik sapmasına neden olması,
e) Uluslararası Çalışma Örgütü Konvansiyonlarında belirtilen kölelik ya da angaryanın herhangi bir türünün uygulanması,
f) Uyuşturucu ticaretine ilişkin gümrük kontrollerinin yetersiz olması,
g) Mahkumlara yaptırılan ürünlerin ihraç edilmesi,
ğ) Dünya Bankası tarafından bir ülkenin yüksek gelir grubunda sınıflandırılması,
halinde ilgili ülkeler menşeli eşya için belirli veya belirsiz süreyle geçici veya daimi olarak askıya alınabilir.
 
 
 
Tavizlerin kaldırılması ve yeniden düzenlenmesi
MADDE 7 – (1) GTS kapsamında tavizden faydalanan ülke menşeli bir eşyanın ithali benzer ya da doğrudan rakip bir eşyanın yerli
üreticisi için ciddi zorluk ya da ciddi zorluk tehdidi yaratır ise ilgili ülke menşeli bu eşya için İthalat Rejimi Kararının eki
II ve III sayılı listelerde D.Ü. sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı yeniden yürürlüğe konulabilir.
(2) GTS kapsamında bir eşyanın ithali ülke pazarında ciddi bir bozulma ya da ciddi bozulma tehdidi yaratır ise bu eşya için ülke
ayrımı gözetmeksizin İthalat Rejimi Kararı eki II ve III sayılı listelerde D.Ü. sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı yeniden
yürürlüğe konulabilir.
(3) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü, ciddi zorluk veya zorluk tehdidine ilişkin başvuru üzerine ya da resen inceleme
kararı alabilir.
(4) Ciddi zorluk ya da zorluk tehdidine ilişkin inceleme sırasında yerli üretimin; pazar payı, üretim, üretim kapasitesi, stok,
iflas, kârlılık, kapasite kullanımı, istihdam, ithalat ve fiyat faktörlerinden biri veya birkaçı göz önünde bulundurulur.
(5) İnceleme altı ay içinde tamamlanır. Gerek görülen hallerde bu süre uzatılabilir.
(6) İncelemenin tamamlanmasının ardından ilgili ülke menşeli eşya için bir ay içinde karar alınır.
(7) Sektörlerde belirtilen ürünlere GTS kapsamında sağlanan tavizler;
a) GTS kapsamında tavizden faydalanan bir ülkeden, bir sektör kapsamında gerçekleştirilen ithalatın, aynı sektörde bir önceki yıl
gerçekleştirilen ithalata oranla miktar bazında %13,5 ve daha fazla oranda artması veya,
b) Sektörde belirtilen ürünlerin GTS kapsamında tavizden yararlanan herhangi bir ülkeden ithalatının, GTS kapsamında yer alan
ülkelerin tamamından herhangi bir on iki aylık dönem süresince gerçekleştirilen ithalatın değer bazında % 14,5’ini aşması halinde,
kaldırılabilir.
(8) Ticaret Bakanlığınca dış ticaretimizdeki gelişmeler göz önüne alınarak ülke/ürün bazında tavizler kaldırılabilir.
Uyumlaştırma
MADDE 8 – (1) Türkiye, Gümrük Birliğinin etkin işleyişini teminen, GTS kapsamında gerekli düzenlemeleri yapma hakkını saklı tutmak
kaydıyla, AB’nin konu hakkındaki düzenlemelerini esas alır ve bu çerçevede, mevzuatında gerekli uyumlaştırmayı yapar.
 
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 9 – (1) 29/12/2018 tarihli ve 30640 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine
İlişkin Tebliğ (İthalat:2019/6) yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 10 – (1)  29/12/2018 tarihli ve 30640 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine
İlişkin Tebliğ (İthalat:2019/6)’e yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2020 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
GENELLEŞTİRİLMİŞ TERCİHLER SİSTEMİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(İTHALAT: 2021/6)
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararında,
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine (GTS) ilişkin tarife tavizlerinden yararlanan eşya ile ülkelerin belirlenmesine esas teşkil
eden hususları düzenler.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 445 inci maddesi ile
31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) AKÇT: Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu,
c) DTÖ: Dünya Ticaret Örgütünü,
ç) GB: Gümrük Birliğini,
d) GTS: Genelleştirilmiş Tercihler Sistemini,
e) GYÜ: Gelişme yolundaki ülkeyi,
f) ÖTDÜ: Özel teşvik düzenlemesi ülkesini,
g) EAGÜ: En az gelişmiş ülkeyi,
ğ) DÜ: Diğer ülkeyi,
ifade eder.
Temel ilkeler
MADDE 4 – (1) GTS, ülkemizin başta DTÖ olmak üzere uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak, İthalat Rejimi Kararı ekinde yer
alan II sayılı [93 üncü fasıl ve AKÇT ürünleri hariç] ve III sayılı listelerde yer alan eşya için tatbik edilmekte olup;
a) Gümrük vergisi tavizlerinin tek taraflı olması,
b) Tavizlerin verilişlerinin bağlayıcı olmaması,
c) Tercihlerin kısmen veya tümüyle kaldırılabilmesi,
ç) Tek taraflı veya uluslararası müzakereler sonucunda yapılacak en çok kayrılan ülke esasına dayalı tarife indirimlerini
engelleyici olmaması,
temel ilkelerine dayanmaktadır.
(2) GTS kapsamında tanınan tavizli tarifeler, İthalat Rejimi Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde GTS ülkeleri
sütununa derç edilerek yürürlüğe konulmuştur. GTS’den yararlanacak GYÜ, ÖTDÜ ve EAGÜ’ler sırasıyla İthalat Rejimi Kararının Ek-4A,
Ek-4B ve Ek-4C’sindeki listelerde yer almaktadır. GTS kapsamında tercihli tarifeler, bu listelerde belirtilen ülkeler menşeli
eşyanın ithalatında uygulanır.
(3) GTS kapsamındaki ürün grubu listeleri GYÜ için İthalat Rejimi Kararının Ek-5’inde, ÖTDÜ için Ek-6’sında ve EAGÜ için ise
Ek-7’sinde yer almaktadır.
Tercihli tarife kapsamı eşya ve indirim oranları
MADDE 5 – (1) Taviz tanınan eşyalar hassaslık derecesine göre, İthalat Rejimi Kararının Ek- 5’inde yer alan listede hassas ve
hassas olmayan olarak iki gruba ayrılır. Eşyanın ait olduğu hassaslık grubu değiştirilebilir.
(2) GYÜ grubunda yer alan ülkeler menşeli hassas ürünlerde, maktu gümrük vergileri % 30 oranında azaltılmış, nispi gümrük
vergileri ise İthalat Rejimi Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde DÜ sütununda belirtilen gümrük vergisi hadleri
üzerinden 3,5 puan indirilmiştir. Ancak 50 ila 63 üncü fasıllar (bu fasıllar dahil) arasında yer alan hassas ürünlerde, İthalat
Rejimi Kararı ekinde yer alan II sayılı listede DÜ sütununda belirtilen gümrük vergisi hadleri üzerinden % 20 oranında indirim
yapılmıştır. GTS kapsamında tanınan tercihli tarifenin nihai oranı birinci ondalık sayıya yuvarlanmıştır.
(3) GYÜ grubunda yer alan ülkeler menşeli hassas olmayan bazı ürünler haricinde kalan ürünlerde gümrük vergisi %0 olarak
uygulanmaktadır.
(4) EAGÜ grubunda yer alan ülkeler menşeli İthalat Rejimi Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde bulunan sanayi ve
tarım ürünlerinin (AKÇT ürünleri ve 93 üncü fasılda bulunan eşya hariç olmak üzere) ithalatında gümrük vergisi %0 olarak
uygulanmaktadır.
(5) AB’nin yürürlükteki mevzuat hükümleri dikkate alınarak, bazı eşya için ikinci fıkrada belirtilen tavizlerden daha düşük olan
gümrük tarifeleri uygulanmıştır.
(6) Tercihli tarife uygulaması sonucunda nispi vergi oranlarının % 1 veya daha az olması, maktu vergilerin 2 avro veya daha az
olması durumunda, GYÜ için gümrük vergileri askıya alınmıştır.
Hariç sektörler
MADDE 6 – (1) GTS kapsamı sektörler İthalat Rejimi Kararının Ek-5, Ek-6 ve Ek-7’sinde yer almaktadır. GTS’den sağlanan tercihli
tarifeler, İthalat Rejimi Kararının Ek-4A, Ek-4B ve Ek-4C’sinde belirtilen ilgili ülkeler itibarıyla hariç tutulan sektörler için
uygulanmaz.
Tavizlerin askıya alınması
MADDE 7 – (1) GTS kapsamında sağlanan tavizler;
a) Temel insan ve işçi hakları ile çevreye ilişkin uluslararası sözleşmelerde belirlenen prensiplerin ciddi ve sistematik bir
şekilde ihlal edilmesi,
b) Türkiye sanayisi üzerinde olumsuz etki yapan haksız ticari uygulamalar,
c) Menşe kurallarının sistematik bir biçimde ihlal edilmesi,
ç) DTÖ tarafından haksız ticari uygulamaların tespit edilmesi,
d) GB’nin etkin işleyişine zarar verecek şekilde trafik sapmasına neden olması,
e) Uluslararası Çalışma Örgütü Konvansiyonlarında belirtilen kölelik ya da angaryanın herhangi bir türünün uygulanması,
f) Uyuşturucu ticaretine ilişkin gümrük kontrollerinin yetersiz olması,
g) Mahkumlara yaptırılan ürünlerin ihraç edilmesi,
ğ) Dünya Bankası tarafından bir ülkenin yüksek gelir grubunda sınıflandırılması,
halinde ilgili ülkeler menşeli eşya için belirli veya belirsiz süreyle geçici veya daimi olarak askıya alınabilir.
Tavizlerin incelenmesi ve yeniden düzenlenmesi
MADDE 8 – (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü, GTS kapsamı bir eşya veya GTS kapsamı ülke menşeli eşya ithalatı
nedeniyle ciddi zarar veya zarar tehdidine ilişkin başvuru üzerine ya da resen inceleme kararı alabilir.
(2) Ciddi zarar ya da zarar tehdidine ilişkin incelemede yerli üretimin; üretim, üretim kapasitesi, kapasite kullanımı, satışlar,
stok, maliyet, kârlılık, istihdam, pazar payı, ithalatın mutlak ve nispi gelişimi ve ithal fiyatları ile yurt içi fiyatlar, iflas
faktörlerinden biri veya birkaçı göz önünde bulundurulur.
(3) İnceleme altı ay içinde tamamlanır. Gerek görülen hallerde bu süre uzatılabilir.
(4) İnceleme sonunda, GTS kapsamı eşyadan kaynaklanan ciddi zarar veya zarar tehdidinin tespit edilmesi halinde, inceleme konusu
eşya veya ülke menşeli eşya için tavizlerin kaldırılmasına karar verilebilir.
Tavizlerin kaldırılması ve yeniden düzenlenmesi
MADDE 9 – (1) Ticaret Bakanlığınca dış ticaretimizdeki gelişmeler göz önüne alınarak ülke/ürün bazında tavizler kaldırılabilir.
(2) GTS kapsamında bir eşyanın ithali yurt içi pazarda ciddi zarar ya da zarar tehdidi yaratır ise bu eşya için ülke ayrımı
gözetmeksizin İthalat Rejimi Kararı ekinde yer alan II ve III sayılı listelerde DÜ sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı
yeniden yürürlüğe konulabilir.
(3) GTS kapsamında tavizden faydalanan ülke menşeli eşyanın ithali benzer ya da doğrudan rakip bir mal üreten yerli üreticisi için
ciddi zarar veya zarar tehdidi yaratır ise ilgili ülke menşeli bu eşya için İthalat Rejimi Kararının ekinde yer alan II ve III
sayılı listelerde DÜ sütununda belirtilen gümrük vergisi oranı yeniden yürürlüğe konulabilir.
(4) Sektörlerde belirtilen ürünlere GTS kapsamında sağlanan tavizler;
a) GTS kapsamında tavizden faydalanan bir ülkeden, bir sektör kapsamında gerçekleştirilen ithalatın, aynı sektörde bir önceki yıl
gerçekleştirilen ithalata oranla miktar bazında %13,5 ve daha fazla oranda artması veya,
b) Sektörde belirtilen ürünlerin GTS kapsamında tavizden yararlanan herhangi bir ülkeden ithalatının, GTS kapsamında yer alan
ülkelerin tamamından herhangi bir on iki aylık dönem süresince gerçekleştirilen ithalatın değer bazında % 14,5’ini aşması halinde,
kaldırılabilir.
Uyumlaştırma
MADDE 10 – (1) Türkiye, GB’nin etkin işleyişini teminen, GTS kapsamında gerekli düzenlemeleri yapma hakkını saklı tutmak kaydıyla,
AB’nin konu hakkındaki düzenlemelerini esas alır ve bu çerçevede, mevzuatında gerekli uyumlaştırmayı yapar.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 11 – (1) 31/12/2019 tarihli ve 30995 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine
İlişkin Tebliğ (İthalat: 2020/6) yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 12 – (1) 31/12/2019 tarihli ve 30995 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine
İlişkin Tebliğ (İthalat: 2020/6)’e yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
Yürürlük
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2021 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
 
Söz konusu düzenlemenin Resmi Gazete linkine aşağıdan ulaşılabilir. Konuyla ilgili soru ve sorunlarınızda, aşağıda bilgileri
bulunan görevlilerle iletişime geçebilirsiniz. İşlerinizde kolaylıklar ve sağlıklı günler dileriz.
 
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201231M3-11.htm
 
Bilgilerinize sunarız.
 
Saygılarımızla,